ตัดความผูกพัน

การมาบวชนี้ไม่ใช่เป็นงานสังคม ไม่ใช่มาหามิตร มาสร้างเครือข่ายมิตรภาพ งานนี้เป็นการตัดภพตัดชาติ งานตัดทุกสิ่งทุกอย่าง ตัดความผูกพันกับทุกสิ่งทุกอย่างทุกบุคคล ตั้งแต่บิดามารดาลงมา สามีภรรยา บุตร ธิดา ที่จำเป็นจะต้องตัด ก็เพราะว่าไม่ตัดวันนี้ วันหน้าก็จะต้องถูกตัดอยู่ดี เพราะว่าหลักของธรรมชาติของความเป็นจริงก็คือ จะต้องพลัดพรากจากกันในที่สุด แต่การพลัดพรากแบบที่ธรรมชาติบังคับนี้ มันเป็นการพลัดพรากอย่างทุกข์ทรมานใจ แต่ถ้าพลัดพรากด้วยการเต็มใจด้วยการพร้อมที่จะพลัดพรากนี้ จะพลัดพรากกันอย่างสุขอย่างสบายใจจึงจำเป็นต้องตัด แต่ไม่ได้หมายความว่าไม่มีความเมตตาต่อกัน หรือไม่มีความปรารถนาดี หรือความสงสารอะไรต่อกัน เพียงแต่ไม่มีอุปาทานความยึดติดอยู่กับบุคคลต่างๆ เพราะรู้ว่าไม่ช้าก็เร็วก็จะต้องแยกกันไปคนละทิศคนละทาง แต่ในขณะที่บำเพ็ญก็จำเป็นที่จะต้องตัดทุกสิ่งทุกอย่าง เพื่อจะได้อยู่ตามลำพัง เพื่อจะได้มีเวลาบำเพ็ญอย่างเต็มที่

แต่หลังจากที่เสร็จภารกิจของการบำเพ็ญแล้ว ก็สามารถกลับมาโปรดมาสงเคราะห์บิดามารดา สามีภรรยา บุตรธิดา ญาติสนิทมิตรสหายได้ และเป็นการสงเคราะห์ที่ได้ผลประโยชน์อย่างมากทีเดียว ดังที่พระพุทธเจ้าได้ทรงสงเคราะห์มา หลังจากที่พระองค์ได้ทรงตรัสรู้แล้วก็ได้ทรงเสด็จกลับไป โปรดบรรดาญาติสนิทมิตรสหาย พระราชบิดา พระมารดาเลี้ยง พระมเหสี พระราชโอรสที่พระราชวัง ทรงแสดงธรรมที่เป็นที่ประทับใจต่อผู้ฟังเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดมีศรัทธาตามเสด็จออกบวชกันหลายรูป หลายองค์ด้วยกัน นี่คือเรื่องของการตัด ตัดเพราะว่าใจยังผูกพันอยู่ ต้องตัดให้มันขาดไม่ให้มีความผูกพัน ไม่ให้มีความห่วงใย เพราะห่วงไปก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงความจริง ต้องพลัดพรากจากกันอยู่ดีจะห่วงหรือไม่ห่วง จะหวงหรือไม่หวง ก็ต้องพลัดพรากจากกันอยู่ดี แต่ถ้าไม่หวง ไม่ห่วง เวลาพลัดพรากจากกัน จะไม่เศร้าโศกเสียใจ เวลาที่ยังหวงยังห่วงอยู่เวลาต้องพลัดพรากจากกันเวลานั้นก็จะเศร้าโศกเสียใจ อาจจะถึงกับอยากจะตายตามไปด้วย เพราะเหมือนกับว่าไม่มีที่พึ่งแล้ว เหมือนกับไม่มีความสุขแล้ว ที่จะอยู่ต่อไปในโลกนี้

นั่นก็เป็นเพราะว่าไปผูกความสุขไว้กับบุคคลต่างๆ ที่จะต้องพลัดพรากจากกัน ไปผูกความสุขของตนไว้กับวัตถุสิ่งของต่างๆ พอวัตถุสิ่งของเหล่านั้นพลัดพรากจากไป ก็เหมือนกับว่าไม่มีที่ให้ความสุขกับตนแล้ว ก็ไม่อยากจะมีชีวิตอยู่ต่อไป เพราะจะอยู่ด้วยความทุกข์ทรมานใจ แต่การฆ่าตัวตายก็ไม่ได้เป็นวิธีที่จะดับความทุกข์ทรมานใจ เพราะเวลาฆ่าตัวตายนี้ไปฆ่าร่างกายที่ไม่รู้อิโหน่อิเหน่ ร่างกายไม่ได้ทำอะไรผิด ไม่ได้ทำอะไรเสียหาย ผู้ที่ทำผิดทำเสียหายก็คือใจที่ไปมีความผูกพัน ที่ไปหลงยึดติดกับสิ่งต่างๆ ที่ไปอาศัยสิ่งต่างๆ บุคคลต่างๆ ให้ความสุขกับตนนั่นเอง ต้องฆ่าตัวนี้ต่างหาก ฆ่าตัวหลง หลงที่ไปผูกพันไปยึดติดกับบุคคลต่างๆ สิ่งต่างๆ การฆ่าก็คือการตัดการผูกพัน ความมีความต้องอาศัยสิ่งต่างๆ มาเป็นที่พึ่งมาให้ความสุขกับตน นี่คือการตัดของนักปฏิบัติ ตัดแล้วก็ไปอยู่หาที่พึ่งของตนเองในป่าในเขา ไปหาความสุขภายในใจที่เป็นความสุขที่ยิ่งใหญ่ ที่เป็นความสุขที่แท้จริง ที่เป็นความสุขที่ถาวร พอได้พบกับความสุขอันนี้แล้ว ทีนี้ก็สามารถกลับไปพบกับบุคคลต่างๆ กับสิ่งต่างๆ ได้อย่างไม่มีความผูกพัน ไม่ได้พึ่งพาอาศัยบุคคลต่างๆ สิ่งต่างๆ แล้ว แต่กลับไปเพื่อไปโปรดไปช่วยให้เขาได้ตัดตัวเขาออกจากสิ่งต่างๆ เพื่อเขาจะได้พบกับความสุขที่มีอยู่ในตัวของเขาเอง ความสุขที่เป็นที่พึ่งที่แท้จริง เป็นความสุขที่ถาวรไม่มีวันหมดสิ้นไป.

ธรรมะบนเขา วันที่ ๑๕ มิถุนายน ๒๕๕๖

“งานภายนอก งานภายใน”

พระอาจารย์สุชาติ อภิชาโต